Diergeneeskundige sectieparasieten | .gif) |
Diergeneeskundige sectieparasieten | |
| inleiding | Honden kunnen last hebben van inwendige en uitwendige parasieten. Inwendige parasieten houden zich op binnen de inwendige organen van de hond, zoals maagdarmkanaal, lever, longen en spieren. Er moet eerst door de dierenarts een diagnose gesteld worden bij de inwendige parasieten voordat een middel gegeven kan worden om de hond er weer vanaf te helpen. Iedere parasiet heeft namelijk zijn eigen middel nodig. Sommige parasieten komen vooral in het buitenland voor, waar het warmer is en waar de parasieten beter gedijen dan in het koude Nederland. Naast de inwendige en uitwendige parasieten zal ook aandacht worden geschonken aan schimmels. |
| inwendige parasieten |
Als we over wormen spreken dan maken we een onderscheid tussen de zgn. ronde en de platte wormen. De platte wormen kunnen nog verder onderverdeeld worden naar lintwormen en zuigwormen. Tot de ronde wormen behoren de spoelwormen die zeer bekend zijn en vaak voorkomen. Naast de spoelworm horen de mijn- of haakwormen en de hartworm tot de ronde wormen. Tot de lintwormen orde behoren onder meer de Dipylidium caninum en de Ecchinococcus. Tot slot behoren onder meer de leverbot tot de zuigwormen. De meeste wormen kunnen gemakkelijk via een onderzoek van de ontlasting worden aangetoond. |
| babesiosis | Deze ziekte lijkt hier niet op zijn plaats, omdat de ziekte wordt overgedragen door de teek, die valt onder de uitwendige parasieten. Echter: de teek brengt een kleine parasiet over die onder de inwendige parasieten valt. Deze inwendige parasiet veroorzaakt babesiosis, die gepaard gaat met koorts, bloedarmoede, verkleurde urine en geelzucht. Vooral in Middellandse Zeegebieden komt deze ziekte voor. Hoewel de ziekte in Nederland niet vaak voorkomt dient u de hond goed te controleren op teken. Behandeling is mogelijk in een beginstadium. Gaat u op reis, zorg dan voor vaccinatie (zie ook reizen). |
| wormen | WormenVan de verschillende soorten wormen die bij de hond voorkomen worden onderstaand enkele behandeld. |
| spoelwormen | De spoelworm (ascaridia) komt veelvuldig voor bij de hond. Bijna iedere pup komt ter wereld met deze besmetting. Deze wormen hebben een directe levenscyclus, hetgeen wil zeggen dat de besmetting van hond op hond plaats kan vinden. De spoelworm is eenvoudig gebouwd en een vrouwtje van de spoelworm kan per dag honderdduizenden eieren (totaal ruim 80 miljoen) produceren. De spoelworm kan maximaal 10 cm lang worden. Deze worm leeft in de tweede helft van de dunne darm. Soms komen de wormen met de ontlasting en met braaksel naar buiten. Op deze manier worden ook dikwijls mensen besmet! De eitjes van de spoelworm komen ook met ontlasting naar buiten. Overigens bestaan twee soorten spoelwormen die op verschillende manier een cyclus doorlopen. Het voert echter te ver om hier dieper op in te gaan. Belangrijk is dat men pups bekijkt op het bestaan van spoelwormen. Is een pup ernstig besmet, bijvoorbeeld als een fokker de pups niet tweemaal ontwormd heeft, dan zal de buik erg opgezet zijn, terwijl de hond mager wordt en een zieke indruk maakt. Pups moeten enkele malen ontwormd worden met een middel van de dierenarts. Deze kuur moet minimaal eenmaal per jaar herhaald worden, maar een hond raakt nooit helemaal de spoelwormen kwijt. Echter: een volwassen hond heeft een afweer tegen de spoelworm waardoor een volwassen spoelworm niet vaak voorkomt binnen het organisme. |
| mijn- of haakwormen |
De haakworm wordt ook van hond tot hond overgebracht en geeft in de meeste gevallen geen duidelijke verschijnselen. In ernstige gevallen treedt bloedarmoede op. Vooral in Zuid Europeese landen komen deze wormen voor. De larven van deze wormen worden soms via drinkwater opgenomen, of dringen actief door de huid heen. De worm - die in Nederland weinig voorkomt - is gemakkelijk te bestrijden waarbij ook de omgeving goed moet worden aangepakt. Raadpleeg uw dierenarts. |
| zweepwormen | De zweepworm wordt ook van hond op hond overgebracht, waarbij moet worden opgemerkt dat eitjes vaak langdurig (jarenlang!) in de grond aanwezig kunnen blijven met alle gevaren van dien. De worm bevindt zich in het achterste gedeelte van het maagdarmkanaal. Is de hond besmet, dan zal de hond lusteloos zijn, diarree hebben, bloedarmoede hebben en wellicht vermageren. Ook deze worm is na het stellen van de diagnose gemakkelijk te bestrijden waarbij zeker de omgeving niet vergeten mag worden. |
| lintwormen | Lintwormen (Cestoda) wordt in tegenstelling tot de eerder beschreven wormen niet van hond op hond overgedragen. De lintworm heeft namelijk een zgn. indirecte levenscyclus, hetgeen betekent dat deze parasiet een "tussengastheer" nodig heeft, een geheel andere diersoort. Besmetting vindt plaats wanneer de hond deze "tussengastheer" opeet. Voorbeelden voor besmetting zijn onder meer opeten van (besmette) vlooien, knaagdiertjes, besmette vis en vlees. Vooral een goede vlooien bestrijding ligt op de weg van de hondenbezitter en zal dus een hoge prioriteit moeten hebben. De lintworm zal zich in de hond vastboren in de darmwand, waarbij achter de kop steeds nieuwe leden ("stukje worm") zullen aangroeien. Meestal zijn er geen verschinselen wanneer de hond besmet is. Eventueel treedt gewichtsverlies op en diarree. Wanneer de hond besmet is vindt u meestal segmenten (kleine delen) van de lintworm onder de staart of in de mand en in de ontlasting. De hond heeft geen afweer tegen deze worm (zoals wel het geval is tegen de spoelworm) en men zal dus met medicamenten de worm moeten bestrijden. |
| zuigwormen | Zuigwormen komen niet vaak voor en hebben zelfs twee tussengastheren nodig, nl. de slak en de vis. Zuigwormen trekken door het leverweefsel van de hond en vernietigen alles wat er op hun weg komt. De leverfunctie zal derhalve ernstig gestoord zijn wanneer de hond besmet raakt. |
| hartwormen | De hartworm (Dirophilaria) houdt zich niet op in de darmen maar in de bloedvaten en bij voorkeur in de rechter hartkamer. Aan deze wormen soort wordt ook op de reispagina aandacht besteed. De parasiet kan dodelijk zijn als niet tijdig wordt ingegrepen. De parasiet beschadigt het hart, longen en de lever. Ook deze parasiet heeft een tussengastheer nodig voor besmetting, namelijk de muskiet (steekmug). De mug zuigt bloed bij een besmette hond en kan een andere hond twee weken later weer op zijn beurt besmetten door larven via de beet in de bloedbaan van de hond te brengen. Een besmette hond zal een verminderd uithoudingsvermogen hebben, eventueel hoesten en in ernstige gevallen hartfalen vertonen. Zorg ervoor dat de hond niet gestoken wordt! |
| tips | TipsUit bovenstaand overzicht mag blijken dat een goede hygiene belangrijk is. Controleer wanneer u een pup aanschaft of het pupje tweemaal ontwormd werd. Is dit niet gebeurd, geef dan alsnog de kuur die u bij de dierenarts kunt halen. Herhaal de kuur tegen spoelwormen jaarlijks en controleer de ontlasting op andere wormen. Tegenwoordig bestaat de kuur een enkele pil die de wormen zal uitdrijven. Let op vlooien en teken bij de hond. U weet nu dat dit niet alleen uitwendig voor problemen zorgt! |
| uitwendige parasieten |
Tot de uitwendige parasieten behoren ondermeer de vlooien, luizen, teken en schurftmijt. De uitwendige parasieten kunnen onderverdeeld worden in insecten en spinachtigen. Vlooien en luizen behoren tot de insecten, want zij hebben 6 poten, terwijl de mijten en teken tot de spinachtigen behoren, beiden met 8 poten. Alle genoemde parasieten bevinden zich op, of vlak onder de huid van de hond. Niet alleen huidaandoeningen worden veroorzaakt door deze parasieten, ook allerlei inwendige problemen kunnen door uitwendige parasieten worden veroorzaakt (zie inwendige parasieten). Er zijn diverse bestrijdingsmiddelen beschikbaar, die ieder op een andere fase in de levenscyclus van de parasiet kunnen ingrijpen. Bovendien zijn de ontwikkelingen snel, zodat steeds nieuwere en betere middelen worden ontwikkeld, die minder schadelijk zijn voor de hond. |
vlooien |
Een vlo is een klein, bruin insect zonder vleugels. Het lichaam is zijdelings afgeplat. De vlo kan enorm ver springen. De hond is voor de vlo gastheer en zal slechts gedurende korte tijd voor "huisvesting" zorgdragen. De volwassen vlo zuigt bloed en legt eitjes op allerlei plekken in huis, zoals kiertjes, in de hondenmand en dergelijke. Uit de eitjes komen witte larfjes die zich voeden met dierlijk afval. De levenscyclus varieert naar gelang de (omgevings-)omstandigheden van 3 weken tot wel 2 jaar. Dit is afhankelijk van vochtigheidsgraad en temperatuur van de omgeving. Wanneer het vochtig en warm is gedijt de vlo het beste. Vlooien kunnen niet goed tegen koude, maar de eitjes en larven blijven in leven en wachten totdat het warmer wordt en groeien dan uit tot volwassen vlooien. Zo kan het gebeuren dat u terug komt van vakantie en u besprongen wordt door een horde vlooien! De beet van een vlo is slechts klein, maar kan een hevige reactie oproepen bij de hond. Ze gaan erg krabben en zichzelf bijten en veroorzaken zo weer andere huidproblemen. Er kan eczeem ontstaan, en haren kunnen uitvallen. Bovendien kan de hond lintwormen krijgen door het opeten van een besmette vlo (zie lintwormen). U kunt gemakkelijk herkennen of de hond vlooien heeft doordat de hond zich vaak krabt. Wrijf tegen de haren in en kijk op de blote huid of u zwarte stipjes ziet. Dit is vlooienontlasting en zeer herkenbaar. Soms ziet u zelfs de vlooien lopen in de vacht. Heeft de hond vlooien, pak dan niet alleen de hond aan met een goed bestrijdingsmiddel, maar ook de omgeving. Immers: de eitjes en larven leven niet op de hond zelf, maar in de omgeving. Die moeten dus ook worden uitgeroeid! |
luizen |
Luizen zijn ook insecten zonder vleugels en met plat lichaam. Er bestaan twee soorten luis, de haarluis en de bloedluis. De haarluis is 2 mm groot, heeft een brede kop en voedt zich met huidschilfers en bloed. De bloedluis is langer en leeft alleen van bloed. Luizen worden overgedragen door direct contact van het ene dier met het andere. Ook overdragen via een kam of borstel is goed mogelijk! De luizen geven een enorme jeuk, waardoor de hond zich zal gaan krabben en onrustig wordt. U herkent luizen aan witte korreltjes - de eitjes - die aan de haren vast zitten. Ook via een luizenkam - een heel fijne kam - kunt u controleren of de hond luizen heeft. Behandeling is eenvoudig, maar zorg wel dat alle honden in huis worden behandeld. |
teken |
De teek is 2 mm groot, maar kan, wanneer hij zich heeft volgezogen met bloed van de hond wel zo groot zijn als een koffieboon. Als de teek zich vastgrijpt in de hond, zal hij zich met zijn kop ingraven in de huid. Wat u dan ziet, is een grijs bolletje. U kunt ze echter ook op de vacht zien lopen, voordat ze zich hebben ingegraven. De teek ziet er dan uit als een spinnetje. Het is dan zaak om de teek direct van de hond af te halen voordat ze zich vastgraven. Er zijn overigens 850 soorten teken, die verschillende ziekten kunnen veroorzaken. De bekendste ziekte is Babesiosis, maar zeker zo belangrijk tegenwoordig is Lyme (voor mensen) en Ehrlichia canis. Teken voeden zich gedurende de levenscyclus ook op knaagdieren en andere dieren. Op zich is een tekenbeet geen probleem, maar doordat veel teken zijn besmet, kunnen zij ernstige ziekten overbrengen. Zeker in Middellandse Zee Gebieden is de teek vaak besmet. Doe een hond derhalve altijd een tekenband om in deze gebieden (zie ook reizen). Zeker als de hond door struikgewassen rent is de kans groot dat een teek op de hond valt. Controleer de hond derhalve altijd op teken! Heeft de teek zich volgezogen met bloed dan laat de teek zich weer vallen. Op deze manier kan een teek dus in huis terecht komen en eventueel ook op u terecht komen. Een volgezogen teek die van de hond op de grond valt ziet er uit als een soort "grijze erwt". Vernietig deze dus direct wanneer u deze op de grond tegenkomt! Een teek verwijdert u het beste met een tekentang, een grijpertje die gemakkelijk de teek verwijderd uit de huid. Heeft u geen tekentang, gebruik dan een druppeltje aceton of petroleum, dat u op de teek druppelt, wacht even en haal dan de teek met een draaiende beweging uit de huid. Let op dat u ook de kop verwijdert, omdat er anders een ontsteking kan ontstaan. Een beetje jodium na verwijderen is prima. |
| mijten | MijtenEr zijn verschillende soorten mijten. De meest voorkomende zijn de sarcoptes die schurft veroorzaken, de demodex, ook bekend als jeugdschurft veroorzaker, octodectus of oorschurftmijt en cheyletiella parasitovorax. De diagnose en behandeling gebeurt altijd via de dierenarts. |
| sarcoptes (schurftmijt)  |
Deze diertjes zijn nauwelijks waarneembaar met de microscoop. De mijten boren hele fijne gangetjes in de opperhuid van de hond. Daar leggen vrouwtjes hun eitjes. Er zullen korstjes ontstaan op de huid, omdat de huid iets omhoog wordt geduwd door het graven. De hond zal vaak kale plekken hebben aan oren, snuit, ellebogen en poten. Behandeling is moeilijk en langdurig. Bovendien kunnen mensen ook besmet raken, hoewel de mijt slechts enkele dagen in leven blijft op de mens. |
| demodex (jeugdschurftmijt) |
Sommige lijnen en rassen zijn extra gevoelig voor demodex. De demodex mijt leeft in de talgkliertjes en in de haarzakjes. Besmetting vindt plaats van moeder op pups. Er bestaan eigenlijk twee vormen, namelijk een "droge" en "natte" vorm. Bij een droge vorm is alleen de mijt betrokken, bij de natte zijn er ook bacterien aanwezig die dikwijls pusachtige ontstekingen veroorzaken van de huid. Pups die aangetast zijn hebben vaak verdikkingen - dikwijls grijsachtig - op de snuit, de poten en rond de ogen. Als de hond niet teveel jeuk heeft is het dikwijls goed te behandelen. Is het ernstiger dan is behandeling moeilijker en vaak erg duur. Behandeling is vaak zeer langdurig. |
| octodectus (oorschurft) |
Deze mijten leven in de gehoorgang van de hond. Deze mijt is erg besmettelijk. Heeft u meerdere honden dan zult u ontdekken dat vaak alle honden besmet zijn. De hond zal met zijn kop schudden, met zijn kop over de grond schuren, zijn hoofd scheef houden of het oor vreemd laten hangen. Als de mijt niet behandeld wordt ontstaat dikwijls een chronische aandoening tesamen met een ontsteking. Het is erg pijnlijk voor de hond, dus let op de tekenen van oormijt. U ziet dikwijls een vieze bruine oorsmeer in de gehoorgang en het oor (en soms zelfs de hele hond) ruikt erg (scherp) onaangenaam. Geregeld de oren schoonmaken helpt oormijt voorkomen. Hou er rekening mee dat deze aandoening vaker voorkomt bij honden met lange hangende oren. Knip geregeld de haren uit de oren om de gehoorgang schoon te houden. |
| cheyletiella | Deze mijt komt vooral voor bij cavia's en konijnen, maar soms ook bij de hond. De mijten lijken op huidschilfers en veroorzaken jeuk, haaruitval en schilfering. Kijkt u met een loep dan zult u de "schilfers" zien bewegen. Denkt u dat uw hond roos heeft en krabt de hond zich veelvuldig, laat dan de dierenarts checken op mijten. De mijten kunnen overgaan op de mens. Behandeling is gemakkelijk. |
| schimmels | Er zijn verschillende soorten schimmels die vaak voorkomen bij de hond. Overigens kunnen deze zich ook op de mens handhaven. Als de hond kale plekjes heeft dient u bedacht te zijn op schimmels. Meestal worden de plekjes steeds ronder, waarbij in het centrum "herstel" optreedt, zodat er een soort ring ontstaat. Er wordt derhalve ook wel gesproken van ringworm, hoewel het helemaal niets te maken heeft met wormen. Behandeling dient te geschieden door de dierenarts. |
| tips | TipsControleer uw hond regelmatig op vlooien, teken en luizen. Het is aan de eigenaar om de hond regelmatig te kammen en te borstelen en tegelijkertijd de oren te inspecteren en een parasieten controle te doen. Strijk op verschillende plekken op de hond tegen de haargroei in en let op witte korreltjes (luizen), vlooienpoepjes of teken. Favoriete plekken zijn de hals en boven de staart. Heeft de hond huidproblemen en moet u naar de dierenarts, let er dan op dat de dierenarts eventueel een afkrabsel maakt van de huid, en onder de microscoop bekijkt. Ook een kweekje kan uitkomst bieden wanneer het gaat om een schimmel of bacterie. |
[archief][basiskennis] [entingen] [parasieten][reizen] [aandoeningen]
| DOGGY.NET werd mede mogelijk gemaakt door | .gif){kind=logo} |